Opis publikacji:
Artykuł przedstawia
analizę pedagogiczną książki Janusza Korczaka pod tytułem "Kajtuś
czarodziej". Główne tezy artykułu to przedstawione w wymienionej wyżej
książce, perypetie Kajtusia analizowane pod katem władzy oraz traktowania
dzieci jako dorosłych.
Janusz
Korczak – Kajtuś Czarodziej - analiza
Podstawowym
założeniem tego artykułu jest przedstawienie analizy pod kątem pedagogicznym,
treści zawartych w książce Janusza Korczaka (Henryka Goldszmita) „Kajtuś
czarodziej”. Główne tezy analizy pedagogicznej to władza i poważne traktowanie
dzieci jako ludzi dorosłych. Pobocznym celem jest zwiększenie zainteresowania
książkami Janusza Korczaka, ludzi w każdym wieku.
Napisać analizę dzieła
Janusza Korczaka nie jest łatwo. J. Korczak, a raczej Henryk Goldszmit, przeżył
wiele cierpienia. Znany jest głównie ze
swojej roli wychowawcy, nie bojącego się stawić czoła śmierci. Ten
tanatopedagogiczny aspekt jest głównym motywem, dla którego sięgnęłam po
książkę pod tytułem „Kajtuś czarodziej”. Janusz
Korczak ma bogatą biografię, zarysuje tylko niezbędne informacje: Janusz
Korczak był przede wszystkim wychowawcą, lekarzem, pisarzem i człowiekiem
czynu- społecznego.
Znany jest głównie z cierpienia jakiego doświadczył wraz z wychowankami w
getcie, dla wówczas nie lubianych Żydów. Gdzie zresztą zmarł wraz z
wychowankami, poświęcając swoje i ich życie śmierci, bez wahania i paniki.
Dzięki
tanatopedagogom i ich analizom wiemy, że dzieci pięcioletnie uważają, że za
pomocą magicznego zaklęcia można ocalić kogoś od śmierci, niezależnie od jej
stadia rozwoju.
Wspólnym elementem tanatopedagogiki i „Kajtusia czarodzieja” jest właśnie
magia. Kajtuś marzy i to nie tylko przez pryzmat dziecięcej fantazji. Marzy o
wielkich czynach. Antoni, bo tak nazywa się naprawdę, jest pełen władzy i nie
boi się z niej korzystać. Stwarza przeróżne sytuacje i tworzy przeróżne
przedmioty. Michael Foucault pisał o istocie wiedzy, dzięki której posiadamy
władzę. Dlatego
w takcie rozwoju historii Kajtusia, główny bohater z coraz większą rozwagą
korzysta z danej mu władzy. Ucząc się na własnych błędach, poddaje swoje
rozkazy pewnym zakazom. Analiza książek Janusza Korczaka podpowiada o jego,
wręcz, postulowaniu na temat traktowania dzieci poważnie – jako dorosłych
ludzi. „Kajtuś czarodziej” jest dobrym przykładem do analizy tego postulatu.
Kajtuś psoci, naprawia, pomaga, przeżywa, doświadcza, usamodzielnia się,
zdobywa nagrody i kary – zdaję się, że wszystkie wymienione czasowniki równie
dobrze określają ludzi dorosłych. Władza Kajtusia wybiega od realistycznych
wizji rzeczywistości. Odzwierciedla marzenia władczych dzieci, chcących
ulepszyć świat ich starszych odpowiedników. W końcu dorośli to też dzieci "Wystarczyło przecież pamiętać, że
dorośli tak naprawdę nigdy nie przestali być dziećmi!" Dorośli
ludzie oprócz żalu za kiepski przepis na życie,
mają również marzenia związane z budowaniem lepszej rzeczywistości. Perypetie
Kajtusia są odzwierciedleniem tych marzeń. Kajtuś pozornie psocąc odsłania
ciche tęsknoty za dawnymi wartościami, za cnotami i miłującymi ludźmi, za mówieniem
o tym co się czuje. W końcu ludzie są „Stworzeni do miłości”.
Podsumowując „Kajtuś czarodziej”
Janusza Korczaka jest pedagogicznie bogatą książką. Znajdziemy w niej elementy emancypacji dzieci, władzy,
poważnego traktowania - o którym ówcześnie dużo pisze Jesper Juul, a o którym
wówczas pisał Janusz Korczak, o tęsknocie za miłosierdziem, miłością i
tworzeniem lepszej rzeczywistości. Książka Janusza Korczaka to również
doskonała analiza dziecięcego myślenia, zachwytu, rozumowania, czy psychiki. Zachęcam
do przeczytania, zwłaszcza pedagogów i pedagogów przyszłych.
Elżbieta
Rogalska
Literatura:
Korczak J. (2012), Kajtuś
czarodziej, wyd. W.A.B.
Kategoria: Artykuł
Dziedzina: Pedagogika wczesnoszkolna, Pedagogika przedszkolna,
Pedagogik Ogólna
Słowa kluczowe: Janusz Korczak, Pedagogika wczesnoszkolna,
Pedagogika przedszkolna, Pedagogika Ogólna
