18 lutego 2016

Analiza książki „Barwy świata baśni” U. Chęcińskiej Elżbieta Rogalska





Opis publikacji:
Artykuł poświęcony analizie zawartości "Barwy świata baśni" pod redakcją Urszuli Chęcińskiej, określa zawarte w nim artykuły, jako wielowątkowe i wieloaspektowe podróże po świecie baśni. Zachęca do przeczytania całości. Omawia każdy artykuł w jednym zdaniu - stara się oddać w nim sedno każdego tytułu.




Analiza książki „Barwy świata baśni” U. Chęcińskiej




            Głównym celem artykułu jest przedstawienie książki,której redaktorką jest Urszula Chęcińska. Książka jest zatytułowana „Barwy świata baśni”. Pobocznym celem jest zachęcenie do jej czytania, oraz zobrazowanie trafności tytułu.
            „Barwy świata baśni” zostały napisane przez wielu autorów, pod przewodnictwem, redakcją Urszuli Chęcińskiej. U. Chęcińska jest prorektorem do spraw nauki Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Szczecińskiego. Autorka jest zarówno pedagogiem, jak i literaturoznawcą. Prezentowaną pozycję literacką wydała w 2003 r. w Szczecinie. Wydanie jest piękne, zawiera w sobie cudowną okładkę: na pierwszy rzut oka to statek, a później dziewczynka – wiosna, księżniczka, marzanna, aniołek, czy może właśnie pani baśń… Środek książki wydany równie przyjemnie dla oka: ozdobne pierwsze litery danego tekstu. Pod koniec możemy  również znaleźć coś dla oka, a mianowicie rysunki.
            Książka to zbiór artykułów poświęconych baśni. Skład autorów wygląda następująco: Urszula Chęcińska, Leszek Szaruga, Artur Daniel Liskowacki, Jolanta Ługowska, Ryszard Waksmund, Elżbieta Skorupska-Raczyńska, Kazimierz Długosz, Siegfried Neumann, Andrzej Chludziński, Alicja Baluch, Katarzyna Krasoń, Aniela Książek-Szczepanikowa, Michał Mochocki, Maria Jędrychowska, Joanna Papuzińska, Dobrosława Grzybkowska, Teresa Rzepa, Katarzyna Kaczor, Jerzy Madejski, Zbigniew Jarzębowski, Angelo Rella, Dorota Wojciechowska, Marcin Wlazło, Zofia Budrewicz, Maria Czerepaniak-Walczak, Justyna Nowotniak, Paweł Piotrowski, Anna Ciciak, Maria Marjańska-Czernik, Justyna Tomczak, Marta Karasińska, Elfriede Schrodt, Beata Afeltowicz, Krzysztof Niesiołowski. Grono zacne, wystarczyłoby wspomnieć J. Papuzińska, by stwierdzić, że warto sięgnąć po tę pozycję. Kto nie znam J. Papuzińskiej, dla tego zamieszczam krótką notkę: autorka wielu tekstów dla dzieci i o dzieciach, np. Krasnale i Olbrzymy 2015r.; Bajka o smoku niewawelskim 1987r.; czy naukowe: Dziecko w świecie emocji literackich 1996r. Autorką, której obecność na łamach tomu poświęconego baśniom – może dziwić,  jest J. Nowotniak – badacz etnografii wizualnej w praktyce i teoretyce pedagogicznej. Przedstawicielem rodzimej polonistyki szczecińskiej jest, oprócz wymienionej U. Chęcińskiej, Anna Ciciak – polonista, kulturoznawca, pasjonująca się literaturą dla dzieci, a w szczególności jej wizualnym aspektem, ze szczególnym naciskiem na komiksy. Myślę, że zarysowanie krótkich notek o kilku autorach wystarczy.  Jaki magiczny tom musiał powstać z tak wielu osobowości ?
            Tomik zaczyna się od tytułu „Baśń była na początku” – autorstwa U. Chęcińskiej, w której czytelnik przejdzie przez drogę poznania źródeł baśni. Następnie zanurzymy się w krótkiej baśni Leszka Szarugi „Nikt z krainy tutam”, niezwykle magiczna, zapadająca w pamięć, zachęcam do przeczytania. Zdradzać jakichkolwiek szczegółów nie będę, byłoby to zagładą dla prezentowanego tytułu. Kolejnym aspektem poruszanym na łamach tomu jest ontologiczny wymiar baśni w tytule „Baśń jako tajemnica bytu” Artura Daniela Liskowackiego. Następnie Jolanta Ługowska przeprowadzi czytelnika przez formalną wizję baśni „Opowiadanie i powieść jako podstawy strukturalne baśni”. Trochę historii, w kontekście pedagogicznym nigdy nie zaszkodzi, z tego powodu Ryszard Waksmund uraczył nas artykułem „Baśń dla młodzieży jako problem genologiczny i pedagogiczny (z perspektywy historycznoliterackiej)”. Wodząc wzrokiem po kolejnych stronach, znajdziemy artykuł o tytułowych barwach „Barwy w językowej kreacji świata baśni (na wybranych przykładach)” Elżbiety Skorupskiej - Raczyńskiej. Wielowątkowość prezentowanego tomu sięga aż po analizę nazw własnych, autorstwa Kazimierza Długosza, pt. „O funkcjach nazw własnych w baśniach, podaniach i legendach różnych regionów Polski”. Tom zawiera również odniesienie do niemieckiej twórczości, a to za sprawą artykułu Siegfrida Neumana pt. „Kolekcjonerzy baśni i przekaz baśni na pomorzu przednim”. Następnie czytelnik zetknie się z toponimią, w bardzo szerokim ujęciu, choć wydzielonym tylko do pomorza przedniego – autorem artykułu jest Andrzej Chludziński, a artykuł nosi tytuł „Baśniowe nazewnictwo na pomorzu”. Alicja Baluch uraczy czytelnika artykułem o „O „wystarczająco dobrej matce” w roszpunce braci Grimmów”. Katarzyna Krasoń opowie i przekładzie baśni w artykule noszącym tytuł „Baśń w przekładzie (o nawiązaniach do mitu, bajki, baśni i legendy w wybranych lirykach Zbigniewa Herberta, przełożonych przez Karia Dedeciusa)”. Aniela Książek-Szczepanikowa zabierze nas do antropologicznego punktu wycieczki w świat baśni, pt. „Antropologiczny wymiar baśni”. Kolejny artykuł to gratka dla miłośników gier fabularnych – „Współczesne oblicze baśni: Narracyjne gry fabularne” - Michał Mochocki. Kolejny artykuł to odniesienie do Bolesława Leśmiana – „Oniryczne przygody Leśmiana bajarza” – Marii Jędrychowskiej.  Joanna Papuzińska dodała artykuł o cyklu baśni Małgorzaty Musierowicz, artykuł nosi tytuł „ Bambolandia Małgorzaty Musierowicz jako baśń”. Dobrosława Grzybkowska zabiera czytelnika do krainy dzieci – aniołów, w artykule pt. „Anioł i dziecko. (Nie)baśniowe przestrzenie spotkania”. Znajdziemy w nim aspekt tanatopedagogiczny.  Następnie Teresa Rzepa zada pytanie „Po co potrzebny nam diabeł ?”, które równocześnie jest tytułem jej artykułu.  Miłośnicy Andrzeja Sapkowskiego również znajdą coś dla siebie – „Piękne i Wiedźmin. Antybaśnie Andrzeja Sapkowskiego.” – Katarzyna Kaczor. Pamiętniki, diariusze? – to również zawiera prezentowana pozycja literacka, w artykule Jerzego Madejskiego, pt. „Zacznę od początku opowiadania… Diarystyka dziecięca”. Zbigniew Jarzębowski w artykule pt. "Eine Kleine: Baśń w historii - historia w baśni" przedstawia powieść Artura Daniela Liskowackiego oraz słuchowiska Sylwestra Woronieckiego. Ciekawym artykułem jest artykuł Angelo Relli pt. „Czy to tylko bajka? Czyli perswazja poprzez bajkę”, w którym autor zawiera elementy polityki, stosunków międzyludzkich czy psychologii. Psychologii część dalsza w artykule pt. „Psychoterapeutyczne znaczenie baśni”, autorstwa Doroty Wojciechowskiej. Następnie Marcin Wlazło zabiera nas do świata pedagogiki specjalnej-„ Baśń jako podstawa dialogu literackiego i terapeutycznego w edukacji specjalnej i integracyjnej.”, która zawiera niekiedy drastyczne opisy – dla czytelników o mocnych nerwach. Zofia Budrewicz w artykule „W baśni jak w życiu. Miejsce literatury baśniowej w szkole miedzywojennej.” zawarła pytanie o edukacyjną rolę baśni. Maria Czerepaniak-Walczak w artykule „Pułapki izonomii rozwojowej w baśniowym świecie (o potrzebie krytycznej refleksji nad bajkami jako środkiem wychowania)” przedstawia krytyczne podejście do baśni, m.in. zarzut o bezrefleksyjność. Justyna Nowotniak szarpnie czytelnikiem, wyzwalając go z napotkanych wcześniej krain i wciągnie w świat realny postulując, że szkoła to  „Świat bez baśni – kilka impresji o współczesnej szkole”. Następnie Piotr Piotrowski zaszczepi w czytelniku teorie o obrazowym wymiarze baśni współczesnej – „Film animowany. Kreskówka - współczesny nośnik popularnej fabuły bajkowej.”. Anna Ciciak zaprezentuje całą gamę baśni w jej wizualnym aspekcie – „Od Królewny śnieżki do Shreka. Ewolucja filmowej baśni.” Maria Marjańska-Czernik w artykule pt. „Baśniowe zmagania z „Guliwerem””, czyli czasopismem poświęconym literaturze dla dzieci i młodzieży. Przygodę z Guliwerem kontynuuje Justyna Tomczak w artykule pt. „Nazwy własne i ich tłumaczenie w "Podróżach Guliwera"”, która tym razem tyczy się książki Jonathana Swifta. Marta Karasińska prezentuje artykuł o magii, micie i teatralności baśni – „Baśń magiczna - mit, logos, teatr”. Miłośnicy Braci Grimmów znajdą coś dla siebie a artykule pt. „Kategorie onimiczne w baśniach Jakuba i Wilhelma Grimmów.” – Beaty Afeltowicz. Krzysztof Niesiołowski zabierze czytelnika do świata baśni w teatrze – „Baśń w teatrze lalek”. Następnie Urszula Chęcińska przeprowadza wywiad z Bohdanem Butenko „o sztuce ilustrowania baśni” – gdzie znajdziemy przepiękne ilustracje. Autorka całego tomu Urszula Chęcińska, na koniec stwierdzi, że „Baśń końca nie ma” – co jest tytułem końcowego artykułu tomu.
            Ta wielowątkowość dotycząca baśni sprawia, że aż chce się sięgnąć po te światy. Najbardziej mnie poruszyły artykuły o podróży do Tutam oraz Dzieciach aniołkach. Nie mniej wszystkie artykuły wnoszą ogromny wkład literaturoznawczy. Wieloaspektowość poruszanych tematów, sprawia, że warto po tą pozycję literacką sięgnąć kilka razy, za jednym przeczytaniem, nie da się docenić jej wszystkich barw. Tytuł całego tomu „Barwy świata baśni” oddaje sedno zawartych w nim artykułów – w połączeniu są barwną aurą baśniowego świata.


Literatura:

           

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz