7 września 2015

Edukacja poszukująca – nomadyczna maszyna edukacyjna – analiza Elżbieta Rogalska





Opis publikacji: W artykule zostaje poddana analizie współczesna forma zagubienia, wywołana modyfikacjami strategii władzy, myślenia, nauczania w edukacji. Edukacja poszukująca to właśnie odpowiedź, swoiste odzwierciedlenie wędrującej maszyny edukacyjnej. Wypowiedź pisemna Oskara Szwabowskiego pt. „Poetyka rewolucyjna nomadycznej maszyny edukacyjnej.”  - dostarcza najnowszych ujęć związanych z Nomadyczną maszyną edukacyjną. Rozważania te będą głównie oparte na słowach Oskara Szwabowskiego, z wymienionego wyżej tytułu, zamieszczonego w trzecim numerze Parezji. Oskar Szwabowski jest jednym z wykładowców  pedagogiki na Uniwersytecie w Szczecinie. Nie zabraknie również myśli Marii Grzegorzewskiej, Michela Foucaulta, Janusza Korczaka, Maksymiliana Chutorańskiego. Czym jest tytułowa nomadyczna maszyna edukacyjna?




        W artykule zostaje poddana analizie współczesna forma zagubienia, wywołana modyfikacjami strategii władzy, myślenia, nauczania w edukacji, również szansa na rozwój, wydobycie potencjału ludzkich zasobów. Edukacja poszukująca to właśnie odpowiedź, swoiste odzwierciedlenie wędrującej maszyny edukacyjnej. Wypowiedź pisemna Oskara Szwabowskiego pt. „Poetyka rewolucyjna nomadycznej maszyny edukacyjnej.”  - dostarcza najnowszych ujęć związanych z nomadyczną maszyną edukacyjną. Rozważania te będą głównie oparte na słowach Oskara Szwabowskiego, z wymienionego wyżej tytułu, zamieszczonego w trzecim numerze czasopisma Parezja. Oskar Szwabowski jest jednym z wykładowców  pedagogiki na Uniwersytecie w Szczecinie. Nie zabraknie również myśli Marii Grzegorzewskiej, Michela Foucaulta, Janusza Korczaka, Maksymiliana Chutorańskiego. Czym jest tytułowa nomadyczna maszyna edukacyjna?
            Nomadyczna maszyna edukacyjna to przede wszystkim szybko następujące zmiany. Z leksykalnego punktu widzenia, Nomada – wędrowiec, maszyna – urządzenie zbudowane przez człowieka, edukacja – czynności zmierzające do przekazywania wiedzy.
Dlaczego tytuł artykuły brzmi „Edukacja poszukująca” ? Ponieważ przekaz wiedzy uprawiany w nomadczynej maszynie edukacyjnej, jest istotnie poszukiwaniem. Poszukiwaniem czegoś nowego, co nie miało miejsca, to próbowanie starych metod, środków etc. w nowy sposób, to mieszanie dawnego – z nowym. Funkcjonowanie takiego systemu skutkuje zwiększającym się chaosem, wyczerpaniem zasobów ludzkich. Edukacja tego typu, według Maksymiliana Chutorańskiego, pragnie wzrostu, nasycenia, rozwoju. Rozwój, wzrost, nasycenie można osiągnąć zdobywając umiejętności, kształcąc się i poszerzając wiedzę. Foucault mawiał, że władza nie istnieje bez wiedzy, a wiedza nie istnieje bez władzy. Konkludując wędrującą maszynę edukacyjną da się kontrolować. Wnioskując nomadyczna maszyna edukacyjna jest poddana władzy.
            Edukacja poszukująca to wszelkiego rodzaju stwarzane sytuacje uczące czegoś nowego. Czasami nie do końca przemyślanego, żeby nie powiedzieć eksperymentu. Edukacja poszukująca to poszukiwanie wzrostu i rozwoju w niedokończonych i rozproszonych (miejscowo i czasowo) projektach, pomysłach. Struktura ta w swoich zarysach gubi własne kontury. Tworzy siebie z czegoś, czego jeszcze nie ma, ale za chwile ma się zjawić. Jest to tworzenie kultury od nowa, a może nawet przeciw kulturze obecnej. Ma to swoje implikacje właśnie z nomadyczną maszyną edukacyjną.
Kontrkulturowy wymiar przestrzeni edukacyjnej, prezentowany przez nomadyczną maszynę edukacyjną, to sprzeciw wobec obecnej pedagogiki, to swoiste żądanie zwiększenia efektywności. Współczesnym odzwierciedleniem kontrkulturowego wymiaru – jest wyjście ze schematu szkoły tradycyjnej, w postaci szkół demokratycznych. Ku zwiększeniu efektywności nauczania, chęci zwiększenia pozytywnego odbioru uczenia się,  zwiększenia samopoczucia wśród uczniów i nauczycieli. Przyszłościowego rozwoju świadomych siebie społeczności, zachowania integralności dzieci, poszanowania i traktowania dziecka jako człowieka – do czego odwoływał się Janusz Korczak – do tego dąży, zdaje się,  kontrkulturowa szkoła demokratyczna. Druga strona takiego wychowania to życie pełne niepewności, nauka w niepewności, bez stałego punktu odniesienia. Nomadyczna edukacja z  pewnością nie służy wychowaniu dzieci niepełnosprawnych, tyczy się to szczególnie dzieci z autyzmem i zespołem Aspergera, które potrzebują stałych punktów odniesienia, powtarzalnych schematów, w myśl metody ośrodków zainteresowań Marii Grzegorzewskiej. Jednak nie każda forma, metoda, musi uwzględniać wszystkie rodzaje pedagogiki, pedagogikę specjalną może pominąć. Oskar Szwabowski dodaje, że nomadyczna edukacja nie może zostać zastąpiona czymś odwrotnym. Wiązałoby się to z brakiem ewolucji, postępu, rozwoju, brakiem ruchu, mobilności, czyli stagnacją.
Brak stagnacji, jaki oferuje nomadyczna maszyna edukacyjna, wiąże się z reakcją wolnomyślicieli – ludzi oporu. Sprzeciwiających się zastanej sytuacji. Ludzie tworzący zbiorowość, uwzględniającą konkretne wartości, są przedstawicielami kontrkultury. Hegemonia tradycyjnego nauczania jest niewątpliwa. Tak samo niewątpliwe musiało stać się to, że powstanie wobec niej przeciwstawna wizja nauczania. Kiedy zostają ujawnione nowe organizacje społeczne, zaczyna się rozgłos, zaczyna się ujawniać prawdziwa struktura utworzonych haseł. Tworzący te hasła są mniejszością – nieznane budzi strach. Inność, bo o niej mowa, charakteryzuje się odmiennością, a więc nieprzewidywalnością. Społeczeństwo wychowane do wypełniania egzaminacyjnych kart według klucza odpowiedzi, nie jest przyzwyczajone do poznawania nowości, do odkrywania struktur, przełamania schematów. Wychowanie i nauczanie do braku samodzielnego myślenia – rodzi brak myślenia. Brak myślenia rodzi brak nowości, hołduje przetartym schematom. Nowe jest związane z doświadczeniem, przełamaniem, powoduje rozłamy, pobudza myślenie – sprawia wszystko to czego władza pragnie uniknąć – stąd nawoływania do jej unicestwiania. W konsekwencji społeczeństwo w dużej mierze pozostaje wierne dawnym tradycjom. Reszta potajemnie przedziera granice nowym znaczeniom, nowym oswojeniom widzianej rzeczywistości. Istnieją też takie ruchy społeczne, które przekształcają dawne ruchy, dostosowując je do zastanych warunków. Przykładem ruchu społecznego może być ruch Zapatystów, którzy to meksykanie ukrywali się w dżungli, przed rządem. Sprzeciwiali się oni izolowaniu i dyskryminacji regionu zamieszkałego przez Indian (1994r.). Stoczyli wojnę nie tylko fizyczną, ale również intelektualną – toczoną w internecie – dzięki, której wywalczyli część praw dla meksykańskich Indian.
Edukacja poszukująca nie może zostać rozpoznana. Musi pozostać jasna samej sobie i tajemna wobec innych. Nowe doświadczenia powodują nowe ujęcia istniejących definicji, zjawisk, figur. Powodują sprzeczności, które na powrót trzeba zbadać. Powodują nowy sposób myślenia, pisania, twórczego wyzwalania potencjału, panującego w pokoleniu. Izolują informacje z homogenicznego przekazu massmediów, ukazują na co zwrócić uwagę, przykładem niech będzie MaxTv, program youtubowy Maxa Kolonko, ukazujący rzeczywistość, przekazywanych materiałów społeczeństwu przez media, w nowy sposób, dokonujący analizy materiałów. Edukacja poszukująca to poszerzanie horyzontów, tworzenia nowych kodów językowych, interpretacji bez zniewolenia.
Podsumowując, edukacja poszukująca pragnie nowego w imię dobra dziecka, dla rozwoju wolnomyślicielstwa, wyrażania własnego zdania z poszanowaniem. Nomadyczna maszyna edukacyjna to poszukiwanie wzrostu, wykorzystania potencjału zasobów ludzkich. To projekty, często projekty radykalne, szukające wyjścia z sytuacji problemowych. Powodują nowe doświadczenia, są elementem dostarczającym nowych badań metodologicznych z zakresu pedagogiki. Sprzeciwiają się schematom, ale też towarzyszy im chaos, brak stałego punktu odniesienia i niepokój – co przyniesie kolejny dzień. Nomadyczna maszyna edukacyjna poszukuje sposobów wyzwalających potencjał uczniów, w jak najszerszym tego słowa znaczeniu. Pragnie spełnienia marzeń o szkole równych szans, przyjaznej nie tylko rozwoju dziecka, ale również wzrostu samopoczucia, chęci do zdobywania wiedzy we własnym zakresie.  Jest swoistą kontrkulturą, ukazującą przeciwieństwo kultury, sprzeciw wobec tradycyjnemu nauczaniu. Towarzyszy jej uczucie obcości, inności – budzących niepewność, i strach przed reakcją, skutkami i konsekwencjami.

Literatura:

M. Chutorański, Krajowe ramy wysokiego performansu?, „Studia Pedagogiczne”, 2013, nr 66.

Michel Foucault, Nadzorować i karać. Narodziny więzienia, wyd. Spacja Aletheia, tłum. Tadeusz Komendant, 1993r.

Janusz Korczak - Szare dni, Pisma wybrane t. III Warszawa 1978 s.403
Maria Grzegorzewska, Pedagogika Specjalna, 1964r.

autor: Elżbieta Rogalska: z wykształcenia technik informatyk, pedagog. Pracuje jako copywriter - content marketer. 

Pedagog, technik informatyk. Publikowała na łamach: "Edukacja i Dialog", "Nestor" i licznych portalach edukacyjnych i poetyckich.
Zajmuje się tematyką:  Przywództwem w edukacji, Tanatopedagogiką, Ciszą w życiu i twórczości Janusza Korczaka, Sytuacją Szkoły Wyższej w Polsce, Michelem Foucaultem, Reportażem, Horrorem wampirycznym,  Mateuszem Grzesiakiem, Justyną Nowotniak, e-commerce, content-marketing, SEO.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz